Thêm điều kiện thuận lợi thúc đẩy hợp tác kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc

Đoàn doanh nghiệp tháp tùng Tổng thống Hàn Quốc bao gồm nhiều tập đoàn lớn như Samsung Electronics, SK Group, LG Corporation, Hyundai Motor Company…, cho thấy trọng tâm kinh tế rõ nét của chuyến thăm, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm của doanh nghiệp Hàn Quốc đối với thị trường Việt Nam.

Chuyến thăm Việt Nam lần này của Tổng thống Hàn Quốc nhằm tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực giữa hai nước. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong khi Hàn Quốc có thế mạnh về công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó tạo thêm điều kiện thuận lợi cho hợp tác kinh tế song phương.

Từ “cứ điểm sản xuất” đến trung tâm công nghệ

Nhiều năm qua, Hàn Quốc luôn là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng vốn đăng ký của các nhà đầu tư Hàn Quốc đạt gần 99 tỷ USD với khoảng 10.450 dự án còn hiệu lực, chiếm hơn 23% tổng số dự án và 18% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký tại Việt Nam.

Dòng vốn này tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử và công nghệ cao - những lĩnh vực đóng góp lớn cho xuất khẩu và tăng trưởng của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,4 tỷ USD, đưa Hàn Quốc trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam. Riêng quý I/2026, kim ngạch hai chiều đạt 26,8 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 8,1 tỷ USD, nhập khẩu từ Hàn Quốc đạt 18,7 tỷ USD.

Mặc dù duy trì mức thâm hụt thương mại khoảng 10,6 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm 2026, nhưng cấu trúc thương mại phần lớn phản ánh việc các doanh nghiệp Hàn Quốc nhập khẩu linh kiện, nguyên vật liệu để phục vụ sản xuất tại Việt Nam. Theo Bộ Công thương Việt Nam, đây là các mặt hàng trong nước chưa sản xuất được và không cạnh tranh trực tiếp với sản xuất nội địa.

Sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Samsung Electronics, LG Corporation hay SK Group đã góp phần định hình vai trò của Việt Nam như một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất toàn cầu. Samsung hiện sản xuất gần một nửa sản lượng điện thoại thông minh toàn cầu tại Việt Nam, trong khi các công ty thành viên của LG vận hành nhiều cứ điểm sản xuất quy mô lớn.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cấu trúc hợp tác đang dần thay đổi. Việt Nam không còn chỉ là điểm đến cho hoạt động gia công, lắp ráp, mà đang được kéo sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao. Dự án Samsung Electro-Mechanics tại Thái Nguyên với vốn đầu tư 1,2 tỷ USD, sản xuất bảng mạch FCBGA, linh kiện cốt lõi cho các thiết bị công nghệ cao là một ví dụ tiêu biểu.

Theo ông Hong Sun, Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam đã vượt 10.000 doanh nghiệp, tạo việc làm cho hơn một triệu lao động, với phần lớn vốn đầu tư tập trung vào lĩnh vực sản xuất và đang có xu hướng mở rộng sang các ngành công nghệ cao.

Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển từ mô hình “gia công - lắp ráp” sang “đồng sản xuất - đồng sáng tạo”, mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mở không gian hợp tác mới: công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng

Việt Nam và Hàn Quốc đang hướng tới một giai đoạn hợp tác mới, với trọng tâm là nâng cao chất lượng liên kết kinh tế. Mục tiêu được hai bên đặt ra là đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 150 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng và bền vững hơn.

Để đạt được mục tiêu trên, các lĩnh vực hợp tác ưu tiên đang được mở rộng sang các ngành công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, pin và năng lượng sạch. Đây cũng là những lĩnh vực mà Hàn Quốc có thế mạnh, trong khi Việt Nam có nhu cầu và dư địa phát triển lớn.

Bên cạnh công nghệ cao, năng lượng đang nổi lên như một trục hợp tác mới. Dự án Nhà máy Điện LNG Huỳnh Lập tại Nghệ An với tổng vốn hơn 2,2 tỷ USD là một trong những thương vụ tiêu biểu, cho thấy các nhà đầu tư Hàn Quốc đang mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng năng lượng - yếu tố nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Các tập đoàn như SK Group đang tích cực tham gia dự án điện khí, LNG và năng lượng sạch ở Việt Nam. Hai nước cũng thúc đẩy hợp tác trong chuyển đổi năng lượng, phát triển lưới điện thông minh và các giải pháp giảm phát thải.

Không dừng lại ở đầu tư và sản xuất, hợp tác Việt - Hàn còn lan sang hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn lớn như Samsung và SK đã tham gia các chương trình nghiên cứu, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ở góc độ phát triển, Việt Nam tiếp tục là đối tác ODA ưu tiên của Hàn Quốc, chiếm khoảng 20% tổng nguồn vốn. Trong 5 năm qua, tổng viện trợ dành cho Việt Nam vượt 500 triệu USD, cùng với các khoản vay ưu đãi quy mô lớn phục vụ phát triển hạ tầng giao thông và đô thị.

Hợp tác song phương cũng mở rộng sang lĩnh vực lao động và du lịch. Đến cuối năm 2025, gần 45.000 lao động Việt Nam làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình EPS, trong khi Hàn Quốc là thị trường khách quốc tế lớn thứ hai của Việt Nam với 4,3 triệu lượt khách.

Với sự tham gia của đoàn doanh nghiệp quy mô lớn, chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-Myung được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và hạ tầng.

Trong bối cảnh cạnh tranh chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng, việc nâng cấp hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc không chỉ dừng ở quy mô đầu tư, mà hướng tới chiều sâu liên kết. Đây cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.